ابن الكلبي
63
كتاب الأصنام ( تنكيس الأصنام )
مجموع نام كتابهايى كه « ابن نديم » از هشام نقل نموده بالغ بر يكصد و جهل كتاب مىشود ولى در ميان آنها ، نام سه كتاب تكرار شده و بنابر اين ابن نديم در حدود 137 كتاب از هشام كلبى برشمرده است . صاحب الفهرست كتب او را به طرز خاصي تقسيم بندى كرده است . اين كتابها كه در مباحث مختلف فراهم آمده به پنج دسته تقسيم مىگردد : 1 ) أحاديث تازيان پيش از إسلام . 2 ) آثار بر جسته و خاندانهاى بنام عرب و انساب ايشان و موؤدات [ 1 ] . 3 ) اخبار پيشينيان عرب جاهلى و نزديك به دورهء إسلام . 4 ) اخبار إسلام و جغرافياى شهرها و بلاد مختلف و اشعار و جنگهاى بنام عرب . 5 ) دستانها و داستانها ( أحاديث و اسمار ) . اينها و غير اينها موضوعات عمدهايست كه پسر كلبى دربارهشان بحث كرده ، و در الفهرست ياد شده است . اين دسته از كتابها - به استثناى آنچه در اينجا ذكر مىشود - بر دست روزگار يا جهالت و يا تبهكارى آدمي نابود گشته است ، و از آن همه آثار پر ارج اين نابغهء بزرگ إسلامي ، جز پارهاى از عبارات و رواياتي كه برخى از مصنفان در تصنيفات خويش از او نقل كردهاند ، چيزى بر جاى نمانده است . شادروان « احمد زكى » ، مدتى از عمر خود را در گنجينههاى كتب قسطنطينه و قاهره و كتابخانههاى اروپا براى پيدا كردن آثار گمشدهء پسر كلبى صرف كرده و به كاوش و جستجو پرداخته به آن اميد كه
--> [ 1 ] موؤدات : دختران نوزادى كه به منظور جلوگيرى از فقر و يا نابكارى احتمالي بر دست پدران خود كشته مىشدند .